Het Baderorgel

Het beroemde Henrick Baderorgel uit 1643 met zijn prachtige renaissanceklanken en laatbarokke toevoegingen behoort tot de fraaiste orgels van Nederland.

Daarnaast staat in het koor van de kerk het Ahrendorgel en in de Credokapel het Hillebrandorgel, een kabinetorgel. Zo’n waardevol bezit schept verantwoordelijkheden. Vandaar dat in 1986 de Stichting Henrick Baderorgel is opgericht om zorg te dragen voor deze instrumenten, de orgels goed te onderhouden, en om concerten te organiseren, zodat iedereen van de klanken kan genieten.

Historie

De geschiedenis van het Baderorgel in de Walburgiskerk te Zutphen begint in 1643 als Henrick Bader een orgel oplevert, dat boven de ingang van de Mariakapel wordt geplaatst. Het is een 2-klavierorgel met vrij pedaal en 24 stemmen. In de daaropvolgende eeuwen vindt er regelmatig onderhoud plaats, maar pas in 1815 is de tijd daar voor een grote restauratie. Orgelbouwer Timpe krijgt dan de opdracht het orgel te restaureren en uit te breiden. Ook wordt besloten het orgel in zijn geheel te verplaatsen naar het koor. Timpe breidt het orgel uit met een bovenwerk en de dispositie wordt ingrijpend gewijzigd en uitgebreid. Het totaal aantal stemmen komt op 39.

Bijna 100 jaar staat het orgel in het koor, als in 1906 besloten wordt het orgel in zijn geheel te verplaatsen, in het kader van een algehele restauratie van de kerk onder leiding van architect Cuypers. Orgelbouwer Spit krijgt de opdracht het orgel een plek te geven vóór de toren onder het eerste gewelf.

In 1996 voert orgelbouwer Reil een algehele restauratie uit, waarbij met behoud van het door Timpe aangebrachte bovenwerk de situatie van 1643 uitgangspunt is. Dit orgel met zijn 38 stemmen, verdeeld over 3 klavieren en pedaal, is misschien wel het mooiste orgel uit de late renaissance in Nederland.

Tijdens groot onderhoud in 2024 - 2025 vindt onderzoek naar en classificatie plaats van alle circa 2600 orgelpijpen. Aantasting door loodwit wordt daarbij ook gemonitord. Vooral oude orgelpijpen waarbij een hoog percentage lood gebruikt is, kunnen hier last van krijgen. De firma Reil demonteert het hele orgel. De pijpen in de slechtste categorie worden gerestaureerd, deels in de werkplaats in Heerde. De overige pijpen zullen in de toekomst regelmatig geïnspecteerd worden en indien nodig gerestaureerd. Op 25 juni 2025 is de feestelijke heringebruikname van het Baderorgel met een concert door Klaas Stok.